[LVH] Cảm nhận về bài thơ Nhớ rừng của nhà thơ Thế Lữ

1. Sơ đồ tóm tắt gợi ý

nêu cảm nhận  bài thơ Nhớ rừng của Thế Lữ

2. Dàn bài chi tiết

a. Mở bài

  • Thế Lữ (1907- 1989) là nhà thơ tiêu biểu của phong trào thơ mới.
  • Bài thơ “Nhớ rừng” in trong tập “Mấy vần thơ” là bài thơ tiêu biểu của ông góp phần mở đường cho sự thắng lợi của thơ mới.

b. Thân bài


  • Khổ 1. Tâm trạng của con hổ khi bị nhốt trong cũi sắt


    • Tâm trạng của con hổ khi bị nhốt trong cũi sắt được biểu hiện qua những từ ngữ: “Gặm một khối căm hờn trong cũi sắt”, “bị nhục nhằn tù hãm”, “làm trò lạ mắt, đồ chơi”
    • Đang được tung hoành mà giờ đây bị giam hãm trong cũi sắt
    • Bị biến thành thứ đồ chơi, nỗi nhục bị ở chung với những kẻ tầm thường, thấp kém, nỗi bất bình……


  • Khổ 2. Cảnh sơn lâm ngày xưa hiện nên trong nỗi nhớ của con hổ


    • Cảnh sơn lâm ngày xưa hiện nên trong nỗi nhớ của con hổ đó là cảnh sơn lâm bóng cả, cây già, tiếng gió gào ngàn, giọng nguồn hét núi, thét khúc trường ca dữ dội Điệp từ ”với”, các động từ chỉ đặc điểm của hành động gợi tả sức sống mãnh liệt của núi rừng đại ngàn, cái gì cũng lớn lao phi thường, hùng vĩ, bí ẩn chúa sơn lâm hoàn toàn ngự trị…


  • Khổ 3. Cảnh rừng hiện tại nơi đây


    • Cảnh rừng hiện tại ở đây được tác giả nói đến trong thời điểm: đêm vàng, ngày mưa chuyển bốn phương ngàn, bình minh cây xanh bóng gội, chiều lênh láng máu sau rừng
    • Thiên nhiên rực rỡ, huy hoàng, tráng lệ


  • Khổ 4. Cảnh vườn bách thú hiện ra dưới cái nhìn của con hổ


    • Cảnh vườn bách thú hiện ra dưới cái nhìn của con hổ chỉ là hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng, giải nước đen giả suối mô gò thấp kém, học đòi bắt chước
    • Cảnh đáng chán, đáng khinh, đáng ghét.


  • Khổ 5. Giấc mộng ngàn của con hổ hướng về một không gian oai linh, hùng vĩ, thênh thang nhưng đó là không gian trong mộng


    • Giấc mộng ngàn của con hổ hướng về một không gian oai linh, hùng vĩ, thênh thang nhưng đó là không gian trong mộng  (nơi ta không còn được thấy bao giờ)
    • Không gian hùng vĩ. Đó là nỗi nhớ tiếc cuộc sống tự do. Đó cũng là khát vọng giải phóng của người dân mất nước.Đó là nỗi đau bi kịch.
    • Điều đó phản ánh khát vọng được sống chân thật, cuộc sống của chính mình, trong xứ sở của chính mình. Đó là khát vọng giải phóng, khát vọng tự do.

c. Kết bài

  • Bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng mạn: mạch cảm xúc sôi nổi, cuồn cuộn tuôn trào thể hiện tâm trạng chán ghét của con hổ trong cảnh ngộ bị tù hãm ở vườn bách thú, qua đó thể hiện khát vọng về cuộc sống tự do, cao cả chân thật. Đó cũng là tâm trạng của  thế hệ con người lúc bấy giờ.

Bài văn mẫu

Đề bài: Anh (chị) hãy viết bài văn nêu cảm nghĩ của bản thân về bài thơ “Nhớ rừng” của nhà thơ Thế Lữ.

Gợi ý làm bài

       “Nhớ rừng” của Thế Lữ là một bài thơ hay. Những ai có chí khí, có khát vọng thoát ra khỏi cuộc sống chật hẹp, tù túng, quẩn quanh, gò bó, tầm thường đều thấy phấn khích khi đọc hay khi nghe ngâm bài thơ “Nhớ rừng”. Bài thơ được tác giả đề tặng nhà văn lớn Nhất Linh và có một chú thích rất rõ ràng, cụ thể: “Lời con hổ ở vườn Bách thú”. Đúng vậy. Bài thơ là “lời con hổ” nhưng lại mang tâm trạng của con người. Và, đó không chỉ là tâm trạng của một người, của riêng Thế Lữ mà còn là tâm trạng của cả một tầng lớp, một thế hệ. Đáng tiếc thay, đó lại là tâm trạng gần như bất lực và bế tắc!

      “Nhớ rừng” mở đầu bằng một nỗi căm hờn, một niềm bi phẫn cao độ:

“Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt,


Ta nằm dài, trông ngày tháng dần qua,


Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ,


Giương mắt bé diễu oai linh rừng thẳm


Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm,


Để làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi,


Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi,


Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.”

Con hổ xót xa khi mình không còn là mình mà chỉ còn là “thứ đồ chơi” và phải “chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi, với cặp báo chuồng bên vô tư lự”.

Đúng. Chẳng có nỗi bất hạnh nào lớn hơn khi mình không còn là mình, khi ta không còn là ta, khi đã đánh mất bản ngã, đánh mất cái tôi độc đáo để chỉ còn là một “cái tôi” giả tạo, nhợt nhạt, khốn khổ.

Và, con hổ chỉ còn biết sống với quá khứ, sống với “thủa (thuở) tung hoành” ngày xưa. Cũng may cho con hổ là hắn còn có một quá khứ hào hùng để mà thương nhớ. Nhờ thế, con hổ may ra quên đi được, dù là trong chốc lát, cái hiện tại “nhục nhằn, tù hãm”:

“Ta sống mãi trong tình thương nỗi nhớ


Thủa tung hoành hống hách những ngày xưa.


Nhớ cảnh sơn lâm, bóng cả, cây già


Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét núi,


Với khi thét khúc trường ca dữ dội,


Ta bước chân lên, dõng dạc, đường hoàng,


Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng,


Vờn bóng âm thầm, lá gai, cỏ sắc.


Trong hang tối, mắt thần khi đã quắc,


Là khiến cho mọi vật đều im hơi.


Ta biết ta chúa tể cả muôn loài,


Giữa chốn thảo hoa không tên, không tuổi.”

Con hổ nhớ mãnh liệt nhất, nhớ quay quắt nhất, nhớ cụ thể nhất là “những đêm vàng bên bờ suối”, “những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn”, “những bình minh cây xanh nắng gội”“những chiều lênh láng máu sau rừng”:

“Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối


Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?


Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn


Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?


Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,


Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?


Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng


Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,


Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?”

Nhưng, đấy cũng chỉ là quá khứ. Quá khứ dù hào hùng, tươi đẹp bao nhiêu cũng không thể thay thế cho hiện tại. Cũng như con người, con hổ vẫn phải sống với cái hiện tại của nó và con hổ đã không hề mơ hồ, không hề ảo tưởng khi cất lời than vãn:

— Để xem được đầy đủ tài liệu,mời quý thầy cô và các em vui lòng đăng nhập vào HOC247 để dowload tài liệu về máy —

Cuối cùng, con hổ chỉ còn biết sống trong mộng, một “giấc mộng ngàn to lớn”, để quên đi thực tại, để được tự do, dù chỉ là trong mộng.

“Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ!


Là nơi giống hùm thiêng ta ngự trị,


Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa,


Nơi ta không còn được thấy bao giờ!


Có biết chăng trong những ngày ngao ngán,


Ta đương theo giấc mộng ngàn to lớn


Để hồn ta phảng phất được gần ngươi,


– Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!”

Như đã nói ở trên, tuy là “lời của con hổ ở vườn Bách thú” nhưng rõ ràng bài thơ là tâm trạng của cả một tầng lớp, một thế hệ thanh niên Việt Nam cảm thấy bất lực và bế tắc. Ta muốn thấy một con hổ biết phá cũi sổ lồng, một con hổ biết tung người lên, bay qua các hàng rào để tự giải phóng cho mình hay tiêu cực hơn, tự đập đầu vào tường, để tự sát, quyết không chịu sống cảnh “nhục nhằn tù hãm” nhưng con hổ của chúng ta, con hổ của Thế Lữ, không được như thế. Con hổ của chúng ta, con hổ của Thế Lữ, chỉ biết dừng lại ở chỗ : bất bình với hiện tại, xót xa với cái hôm nay, nhớ tiếc quá khứ, mơ mộng đến những ngày tháng đã qua!

       Nỗi lòng của Hi mã lạp sơn trong thơ Xuân Diệu cũng là nỗi lòng con hổ trong cũi sắt của Thế Lữ, nó thuộc về bản chất của chủ nghĩa lãng mạn. Quá nhấn mạnh, đến chỉ thấy ý nghĩa xã hội, e làm hẹp đi chất nhân bản của bài thơ và cũng làm mờ đi qui luật thẩm mỹ của chủ nghĩa lãng mạn. Còn một lý do nhỏ nữa: tự do của con hố là tự do của một ông chúa, ta biết ta là chúa tể của muôn loài, khát khao tự do của hổ, qua một hình tượng của bài, là khát khao ngự trị, khát khao tước đoạt tự do của kẻ khác. Cho nên coi hổ trong cũi là thân phận của dân tộc ta e có chỗ khó giải thích khi nói tới tính thống nhất của hình tượng.

Trên đây chỉ trích dẫn một phần sơ đồ tóm tắt gợi ý được trình bày dưới dạng sơ đồ tư duy, giúp các em dễ dàng trong việc ghi nhớ kiến thức; kết hợp với dàn bài chi tiết và bài văn mẫu. Hi vọng, bài văn nghị luận nêu cảm nghĩ của bản thân về bài thơ “Nhớ rừng” của nhà thơ Thế Lữ sẽ giúp ích cho quá trình dạy và học của quý thầy cô giáo và các em học sinh, giúp những tiết học Văn sinh động và hiệu quả hơn. Mời thầy cô và các em cùng tham khảo.

— MOD Ngữ văn HOC247 (Tổng hợp và biên soạn)



LamVanHay.Com

Share:FacebookTwitterLinkedin
Warning: Trying to access array offset on value of type bool in /var/home/edulodos/public_html/lamvanhay.com/wp-content/themes/lvtheme/lib/functions/social.php on line 119
PinterestEmail

Leave a Message

Registration isn't required.